Opmerking: sommige producten kunnen via een affiliate-link worden weergegeven - waarvoor wij een commissie ontvangen - zonder dat dit jou extra kosten oplevert.
Laptops en notebooks zijn de laatste jaren steeds meer verspreid en worden dan ook vaak als werkmiddel gebruikt. Helaas zijn tegelijkertijd nekklachten en schouderspanning toegenomen. Het zou daarom een must moeten zijn voor iedere ergonomische werkplek om een geschikte laptopstandaard te gebruiken. De keuze is groot, maar welke eigenschappen moet een ergonomische laptopstandaard hebben? In dit artikel leg ik uit waar je echt op moet letten om de juiste laptopstandaard te vinden en daarmee een goede ergonomie op de werkplek te garanderen.
Kenmerken en eigenschappen van laptopstandaards
Bij de veelheid aan notebook- en laptopstandaards moet je eerst je behoeften kennen, zodat je de juiste keuze kunt maken uit de verschillende kenmerken.
Formaat van de laptopstandaard
De standaards zijn er in verschillende formaten, voor apparaten van 8“ tot 22“ (ca. 20 – 56 cm). Zorg ervoor dat je het juiste formaat vindt. Bijna alle laptopstandaards zijn instelbaar van 13“ tot 17“, waarbij sommige een zeer breed spectrum dekken en andere weer wat beperkter zijn. Als je weet dat jouw laptop bijvoorbeeld 17“ is en je nooit een ander apparaat op de houder zult plaatsen, hoef je je niet druk te maken om speciale maten. Het kan echter wel slim zijn een combineerbare laptopstandaard aan te schaffen waarop je eventueel ook een tablet of zelfs een mobiele telefoon kunt plaatsen, zodat ook voor die apparaten een ergonomische oplossing blijft bestaan.
Voor onderweg of op kantoor
Als je veel onderweg bent met je laptop en op verschillende plekken een ergonomische laptopstandaard nodig hebt, is een opvouwbare, kleine, lichte en mobiele standaard heel zinvol. Sommige standaards kunnen zeer klein worden opgevouwen, wat natuurlijk grote voordelen heeft voor je tas. Let er daarbij ook op dat de laptopstandaard in een hoes of op een andere manier in een beschermende omhulling kan worden verpakt, zodat er tijdens het transport geen beschadigingen optreden. Als je de laptopstandaard daarentegen altijd op dezelfde plek gebruikt, kun je de mobiele functies achterwege laten.
Vast of verstelbaar
Er zijn laptopstandaards die vast in elkaar zitten, veelal grote stabiliteit bieden, maar niet verder verstelbaar zijn. Hier moet je speciaal letten op de te bereiken bovenkant van het scherm. Veel gezondheidsklachten aan nek, schouders, hoofd en rug komen voort uit een te laag of te hoog ingestelde schermhoogte, waardoor een slechte houding aan het bureau ontstaat. Je kunt de benodigde schermhoogte eenvoudig controleren door te kijken of je ogen bij rechte blik ongeveer twee vingerbreedtes boven de bovenkant van de laptop, dus het scherm, uitkomen. Daarbij heb je tijdens het werken met het scherm een licht voorovergekanteld hoofd, maar niet te veel naar beneden en zeker niet te veel naar boven.
Met een verstelbare laptopstandaard ben je vrijer in je instellingen en kun je eenvoudiger en veiliger de vereiste ergonomische schermhoogte en hellingshoek voor je laptop instellen. Het hangt echter effectief af van de grootte van je notebook of laptop hoe zinvol zo’n flexibele oplossing is.
Hoogteverstelling en hellingshoek
Om goede ergonomie op de werkplek te garanderen, zijn de juiste hoogte en de juiste hellingshoek van de laptopstandaard van doorslaggevend belang. Met deze twee instellingen bereik je in de meeste gevallen de gewenste ergonomische schermhoogte. Sommige laptopstandaards kunnen echter te laag blijven, zelfs met mogelijke hoogte-regeling, omdat de constructie in zijn geheel zo is ontworpen. Daarom moet je vooraf goed opmeten welke hoogtes en hoeken gewenst zijn, zodat er zeker geen slechte houding aan het bureau ontstaat.
Voor een goede ergonomische oplossing moet het notebook of de laptop met de bovenkant van het scherm zo gepositioneerd worden dat je ogen ongeveer twee vingerbreedtes boven deze bovenkant uitkijken. Het scherm zelf moet licht naar achteren gekanteld zijn, zodat je blik met je licht gekantelde hoofd onder een rechte hoek op het scherm valt.
Ventilatie
Een elektronisch apparaat genereert warmte, wat de levensduur kan beïnvloeden, vooral als de laptop of notebook langere tijd te warm wordt. Daarom is een ergonomische laptopstandaard met uitsparingen voor luchttoevoer belangrijk. Dat kunnen uitsparingen, gaten of zelfs ingebouwde ventilatoren zijn om oververhitting te voorkomen.
Kabelbeheer
Sommige laptopstandaards hebben speciale gaten of uitsparingen voor het doorvoeren van eventuele kabels, wat kan bijdragen aan ergonomie en design. Hoe beter de aanwezige kabels in de opgestelde structuur geïntegreerd kunnen worden, hoe minder kabelwarboel ontstaat en hoe beter je ergonomische werkplek eruitziet. Er zijn zelfs modellen laptopstandaards die het opbergen van documenten of andere kleine apparaten mogelijk maken. Weeg voor jezelf af hoezeer je dit nodig hebt voor een goede ergonomie op de werkplek.
Materiaal
Er zijn laptopstandaards in allerlei materialen zoals kunststof, aluminium, metaal, staal, inox (roestvrij staal), verschillende houtsoorten zoals eik, walnoot, beuk, bamboe of ook materialen gecombineerd met rubber, textiel of zelfs direct uit de 3D-printer. Veel laptopstandaards bestaan echter uit aluminium, wat een groot voordeel biedt qua gewicht en ook bijdraagt aan vermindering van warmte.
De keuze van materialen is enerzijds een kwestie van smaak en beïnvloedt anderzijds ergonomie en design. De verschillende materialen kunnen direct invloed hebben op de stabiliteit en warmteontwikkeling rond de laptop of notebook. Hoe groter je elektronische apparaat is, hoe stabieler de houder zou moeten zijn. Rubberen coatings helpen voor betere antislip, wat vooral nuttig is bij houders met weinig contactoppervlak. In het algemeen is het erg voordelig als je laptop of notebook goede ventilatie krijgt, met uitsparingen, gaten of andere open ruimtes in de laptopstandaard, omdat warmteontwikkeling negatief doorwerkt op de functie en levensduur van je elektronische apparaat.
Laptopstandaards voor goede ergonomie op de werkplek
Om te voorkomen dat je een slechte houding aanneemt aan het bureau, moet de laptopstandaard je in staat stellen het scherm van je laptop of notebook op de juiste hoogte in te stellen. Zoals eerder uitgelegd bereik je dat wanneer je blik licht gekanteld is en het oogpunt ongeveer twee vingerbreedtes boven de bovenrand van het scherm uitkomt.
Als je met een laptopstandaard werkt, wordt het absoluut noodzakelijk dat je een extern toetsenbord en een externe muis gebruikt. Alles anders brengt je in een slechte houdingspositie, wat zich vooral op je polsen of schouders zal uitwerken. Maak dus niet de fout om een laptopstandaard aan te schaffen voor een vermeend goede ergonomische oplossing op de werkplek, maar vervolgens het invoeren te doen zonder aparte muis of extern toetsenbord. Vanuit ergonomisch oogpunt zijn aparte invoerapparaten een must in combinatie met een laptopstandaard.
Als je met één of meerdere extra externe schermen werkt, let dan ook op de juiste positionering van die schermen. Zorg altijd voor een rechtopstaande lichaamshouding en buig je niet onnatuurlijk opzij of naar voren. De vuistregel is dat het hoofdscherm idealiter direct voor je staat en dat je bij uitgestrekte arm met je vingertoppen het scherm licht kunt aanraken, waarbij de bovenkanten van alle schermen ongeveer twee vingerbreedtes onder je oogcentrum liggen. Voor extra informatie over dit belangrijke onderwerp kun je ook mijn artikel lezen „De grote ergonomische vraag over de correcte schermhoogte”.
Ergonomie en design
Helaas bijt design vaak ergonomie, wat niet wil zeggen dat ergonomie en design niet mogelijk zijn. Mijn ervaring heeft me echter vaak genoeg laten zien dat bij een mooi ontwerp de ergonomie vaak lijdt en slecht gewaarborgd blijft. Dit geldt vooral voor bureaustoelen, die door hun bijzondere design enorme pijn kunnen veroorzaken. Bij een laptopstandaard is dat risico minder groot, maar toch moet ergonomie hier in de eerste plaats worden meegenomen en pas daarna het design.
Wat mij persoonlijk bijvoorbeeld soms stoort bij sommige laptopstandaards, is dat ze met de voeten bij de voorkant van de laptop op het bureau staan en zo het werkvlak blokkeren. Bij een laptopstandaard met een poot aan de achterzijde, waardoor de laptop als het ware “zweeft”, bestaat die beperking niet en kunnen bijvoorbeeld documenten, papieren of andere gebruiksvoorwerpen onder de laptop geschoven worden. Voor een goede ergonomie op de werkplek vind ik zulke details belangrijk en ze moeten worden meegewogen.
Zorg er dus voor dat het met de ergonomische laptopstandaard het volgende mogelijk is:
- een ergonomische schermhoogte kan worden ingesteld
- de juiste hellingshoek aanwezig is of aangepast kan worden
- de stabiliteit is gewaarborgd en in harmonie met de grootte van het elektronische apparaat
- goede ventilatie van de laptop of notebook is gegarandeerd
- een ergonomisch werkvlak op het bureau mogelijk blijft (eventueel benodigde vrije ruimte onder de laptop)
- eventueel mobiele eigenschappen (opvouwbaar, gewicht), indien de standaard meegenomen moet worden
- de standaard helpt bij goed kabelbeheer
Met inachtneming van deze punten en het gebruik van een extern toetsenbord en een aparte muis, voorkom je nekpijn en schouderspanning zeker.
Afsluitende overwegingen
Werken zonder een laptopstandaard kan snel invloed hebben op je gezondheid en negatieve gevolgen veroorzaken. Om die reden is het absoluut aan te raden een laptopstandaard te gebruiken, zodat een ergonomische werkplek gegarandeerd blijft.
Het belangrijkste is dat de instellingen mogelijk zijn, zodat de ergonomische schermhoogte van je notebook of laptop kan worden bereikt, met de juiste hellingshoek.
Het mobiele karakter en de externe invoerapparaten, zoals muis en toetsenbord, spelen ook een centrale rol voor een goede ergonomie. Een ergonomische laptopstandaard is in die zin slechts een deeloplossing voor een ergonomische werkplek en moet altijd in samenhang met de gehele werksituatie worden bekeken. Als dat gedaan wordt, kun je niet alleen een betere gezondheid bereiken, maar ook de prestaties en productiviteit verbeteren en verhogen. Kortom: een zeer de moeite waard ding.
Als het onderwerp ergonomie op kantoor of thuiswerken je aanspreekt en je je er dieper in wilt verdiepen, kan ik je mijn boek «Wellness op kantoor» aanraden. Gecombineerd met humoristische tekeningen geef ik 50+1 tips door om van jouw kantoor een klein paradijs te maken.
50+1 tips, die van je kantoor een klein paradijs maken
