Let op: Sommige producten kunnen worden weergegeven met een affiliate-link - waarvoor wij een commissie ontvangen - zonder dat je daardoor extra kosten hebt.
Elke chef heeft dagelijks ingewikkelde taken te klaren, waarbij problemen en complexe situaties zelden ontbreken. Vermoedelijk hebben veel managers en chefs ook met het een of ander te kampen, zoals rugpijn, spanningen in de nek- of schouderstreek, hoofdpijn, problemen met de bloedcirculatie of andere kantoorkwaaltjes. Daarom is het begrijpelijk dat iedere chef zich een ergonomische chefsstoel wenst. Daarmee zou er tijdens het werk in ieder geval comfortabel en gezond zitten gegarandeerd moeten zijn. Maar kun je dat van iedere zogenaamde „ergonomische chefsstoel“ effectief verwachten? Helaas verre van! De twee woorden „ergonomische chefsstoel“ worden nog veel te vaak door marketing uitgebuit en er worden de vreemdste beloften aantrekkelijk voorgesteld, die in de realiteit, bij het dagelijks zitten op zo’n bureaustoel, voor een groot deel in lucht oplossen.
Om zulke ervaringen te vermijden geef ik in dit artikel 4 fundamentele tips die een ergonomische chefsstoel echt karakteriseren. Ik laat zien hoe je een slechte zithouding aan het bureau kunt vermijden en hoe je de zitplaats in een directeurskantoor ergonomisch kunt inrichten, zodat goede ergonomie en design gewaarborgd zijn, iets wat iedere chef tenslotte graag wil.
Ergonomische beoordeling aan de hand van 4 belangrijke tips
Er zijn verschillende aandachtspunten die beslissend zijn voor de kwalificatie van een ergonomische chefsstoel en waarop gelet moet worden. Hieronder heb ik een ergonomische beoordeling samengesteld die deze 4 criteria als volgt samenvat:
Tip 1: Ergonomie en design
In een directeurskantoor moeten beide aanwezig zijn, ergonomie en design. Hoewel deze twee eigenschappen vaak met elkaar in conflict staan, zijn er toch goede mogelijkheden om ze te combineren. Goede ergonomie is bereikt wanneer je niet alleen ontspannen op je chefsstoel zit, maar ook wanneer de gehele werkstroom vanaf je bureaustoel klopt. Een te uitgesproken design biedt zien er meestal aantrekkelijk uit voor het oog, maar weinig voor de ergonomie en zijn in de meeste gevallen schadelijk voor de gezondheid.
Ergonomie betekent: de optimale aanpassing tussen de mens en de voortdurend wisselende werkomstandigheden. De basisregels voor goede ergonomie bij een ergonomische directiestoel op de werkplek zijn samengevat in deze mix:
-
Juiste stoelhoogte:
Je bovenbenen moeten horizontaal liggen of licht oplopen van knieën naar heupen. Je voeten moeten daarbij altijd contact met de vloer houden. Let er daarom op dat de gasveer van de bureaustoel minimaal 12 cm slag heeft, zodat zowel kleine als grote personen zonder problemen de juiste stoelhoogte op de ergonomische directiestoel kunnen instellen.
-
Instellen van de rugleuning en bij voorkeur ook van de zithelling:
Om dynamisch zitten te garanderen moet de rugleuning in de helling verstelbaar zijn. Daardoor wordt dynamisch zitten mogelijk gemaakt. Stel de tegendruk van de rugleuning zo in dat je bij een niet-vergrendelde rugleuning prettig wordt ondersteund, maar niet naar achteren wegzakt of te veel naar voren wordt geduwd.
Een bewegende rugleuning heeft veel voordelen, omdat daardoor de wervelkolom voortdurend iets beweegt, ook al zijn het maar microbewegingen; juist daardoor kan stijf zitten worden vermeden. De rugleuning moet bovendien onafhankelijk in hoogte verstelbaar zijn, zodat voor elke lichaamslengte een optimale ondersteuning in de onderrug bereikt kan worden.
-
Armleuningen en armhouding:
Je armen moeten plat op het bureau rusten, waardoor een hoek tussen de onderarmen en bovenarmen van ca. 90-100° ontstaat. Het oppervlak van de armleuningen moet op dezelfde hoogte zijn als het werkblad van het bureau, zodat er een verlengde steunruimte ontstaat. Er mogen echter geen conflicten zijn tussen de armleuningen en het tafelblad. Met in hoogte verstelbare armleuningen kan dit in de regel worden vermeden, vooral wanneer een armleuning niet alleen in de hoogte, maar ook in de diepte verstelbaar is en draaiend verstelbaar is.
Als een armleuning toch een obstakel vormt ten opzichte van het werkoppervlak, moet je die naar beneden zetten of helemaal weglaten. Wat zeker geen oplossing kan zijn, is dat je door de armleuningen niet dicht genoeg bij het bureau kunt komen en daardoor naar achteren leunt, waardoor je automatisch een kromme houding aanneemt. Vermijd zo’n slechte bureaushouding in elk geval en werk liever zonder armleuningen.
-
Bureauhoogte:
Van een ergonomische directiestoel verwacht je niet alleen een verbetering van de werksituatie, maar ook van de ergonomie. Het ergonomisch inrichten van een directiekantoor gaat verder dan alleen de bureaustoel en heeft directe invloed op je zithouding, waarbij je een slechte bureaushouding in elk geval moet vermijden.
In combinatie met de juiste zithoogte en de correcte ondersteuning van de armen op het bureau (90-100° hoek tussen onder- en bovenarm), zoals hierboven beschreven, staat je bureau automatisch op de juiste ergonomische hoogte en is een correcte bureaushouding daarmee gegarandeerd.
De hoogte van het bureau moet altijd op jouw behoeften verstelbaar zijn. Veel mensen maken de fout dat ze de stoelhoogte aanpassen aan de hoogte van het bureau en daarmee geen rekening houden met de behoeften van de zittende persoon. Als jouw bureau niet in hoogte verstelbaar is, kunnen kleinere personen zich met een voetensteun helpen zodat de voeten de grond raken. Langere personen kunnen het bureau met houten blokken of iets dergelijks verhogen, waarbij altijd op een goede stabiliteit gelet moet worden.
Als je nog meer informatie over bureaus wilt, lees je dat op mijn blog «Biedt een ergonomisch zit-sta bureau mij echt voordelen?».
-
Scherm, toetsenbord en muis:
Om een goede ergonomische beoordeling van de werkplek te krijgen, moet het scherm aan de ene kant in de hoogte zo worden ingesteld dat de lijn van je oogmiddelpunt iets boven de bovenrand van het scherm uitkomt. Met Bei een gestrekte arm zou het scherm bovendien licht met je vingertoppen aangeraakt moeten kunnen worden en je zou precies in het midden voor het scherm moeten zitten, zodat het niet te veel naar links of naar rechts staat.
Het toetsenbord moet ook gecentreerd en ongeveer een handbreedte van de rand van het bureau voor je liggen. Gebruik bij het typen een polssteun zodat je polsen niet geknikt raken.
Voor de muis gebruik je ook een polssteun om geen peesschedeproblemen te krijgen. Als alternatief kun je ook een verticale muis gebruiken. Meer over polssteunen voor toetsenborden en muizen vind je op mijn blog «Zijn ergonomische polssteunen voor toetsenborden en muizen echt zinvol?».
-
Verlichting, temperatuur, luchtvochtigheid en geluidsniveau:
Ook hier is het ergonomisch inrichten van de werkplek met aandacht voor deze punten fundamenteel. Goede verlichting bereik je met een combinatie van indirecte en directe verlichting, en daglicht. Je mag nooit verblind worden en er mogen geen schaduwen op je werkoppervlak ontstaan.
De ideale kamertemperatuur ligt bij 21°C/69°F en een luchtvochtigheid tussen 40-60%.
Het geluidsniveau zou maximaal 55 dB(A) moeten zijn, wat ongeveer overeenkomt met een gesprek met normale stem van 2 personen. Meer over dit onderwerp vind je op mijn blog «Hoe kunnen ergonomische en menselijke factoren het welzijn op het moderne kantoor positief beïnvloeden?».
-
Ontwerp van een ergonomische directiestoel:
Mijn ervaring met designstoelen is in de meerderheid van de gevallen negatief geweest, waarbij design-directiestoelen hier geen uitzondering vormen. Te vaak heb ik werksituaties gezien waarbij de bron van de gezondheidsklachten rechtstreeks door de design-bureaustoel werd veroorzaakt. Voor een elegant ontwerp pleit meestal een dunne vulling, mesh-bespanning of speciale vormen. Door een te dunne vulling of een mesh-bespanning komt de bloedcirculatie snel in gevaar, vooral wanneer je urenlang op een relatief harde ondergrond wordt op gezeten of er drukplekken ontstaan. Veel designvormen krijgen bovendien een slechte ergonomische beoordeling, omdat ze niet de natuurlijke vorm van een wervelkolom weerspiegelen of een gezonde zithouding bevorderen. Vaak zijn het al de armleuningen die een speciaal design hebben, maar daarmee constant tegen de tafelrand stoten, niet verstelbaar zijn of de verkeerde hoogte hebben.
Desondanks zijn er verschillende fabrikanten die erin geslaagd zijn ergonomie en design zo te combineren dat er van beide voldoende aanwezig is en je zo in het directeurskantoor een ergonomische directeursstoel met design kunt vinden. Design is bovendien een kwestie van smaak en moeilijk meetbaar, terwijl ergonomie relatief snel beoordeeld en gemeten kan worden. Let dus bij het design altijd ook op de ergonomie, zodat je die zeker niet verwaarloost. Ik ken ook verschillende mensen die bewust voor design hebben gekozen, omdat schoonheid voor hen belangrijker is dan gezondheid. Dat is een persoonlijke keuze en mensen zijn zoals bekend vrij om te kiezen wat hen in zijn geheel het meest aanspreekt. Een belangrijk argument van zulke personen is vaak de uitspraak dat dikke bekleding bij bureaustoelen niet elegant oogt. Over dit onderwerp heb ik speciaal een blog geschreven, met de titel «Waarom is een ergonomisch gestoffeerde bureaustoel zo belangrijk voor de gezondheid?».
Tip 2: lendensteun voor een natuurlijke S-vorm van de wervelkolom
Veel mensen, en daarbij ook heel wat bazen, hebben klachten in de onderrug of hebben al een hernia gehad. 90% van de hernia's doet zich voor tussen de 4. en 5. lendenwervels (L4/L5). Dit is het onderste deel van de wervelkolom, ook lendenlordose genoemd. Daarom moet hier extra voor een goede ondersteuning gezorgd worden. Zorg dat je ergonomische directeursstoel een duidelijke lendensteun heeft. Bij veel bureaustoelen ontbreekt precies die steun en daardoor heeft een groot aantal mensen problemen en pijn in het lendenwervelgebied.
Een goede lendensteun bij een ergonomische directeursstoel moet verstelbaar zijn. Zowel in de diepte als in de hoogte. Zo kun je individueel de meest comfortabele instelling vinden en aanpassen. Het is belangrijk dat bij het zitten de wervelkolom blijft in de natuurlijke dubbele S-vorm en zo voorkom je een verkeerde belasting van de tussenwervelschijven en kan een slechte bureauhouding vermeden worden. Ergonomie en design kunnen zich zeker terugvinden in de elegante S-vorm van een wervelkolom.
Meer uitgebreide informatie over dit belangrijke onderwerp van de lordosesteun vind je in mijn blog «Brengt een ergonomische bureaustoel met lendensteun echt voordelen voor de rug?».
Tip 3: ergonomische accessoires
Bij een ergonomische directeursstoel wil je graag iets bijzonders hebben. Dat kan meestal met ergonomische accessoires opgewaardeerd worden.
Het kan beginnen met ergonomische armleuningen, die als 2D, 3D, 4D of zelfs 5D verkrijgbaar zijn. Hierbij is verstelmogelijkheid telkens met verschillende opties gegarandeerd, zoals in de hoogte, breedte, diepte, in de hoek of draaiend, wat uiteindelijk tot meer ergonomie leidt.
Een absoluut nuttig ergonomisch accessoire is de lumbaal- of lordosesteun, die ik hierboven al heb uitgelegd en zeker geen luxe vormt in een directeurskantoor.
Een hoofdsteun heeft soms alleen een designfunctie, maar kan zeker ergonomisch zinvol zijn als deze in de hoogte en diepte, respectievelijk in de kantelhoek instelbaar is. Het hoofd moet daarbij in een natuurlijke houding ondersteund worden en niet te ver naar achteren wegzakken. Helaas is dat bij veel hoofdsteunen niet gegarandeerd en daarom moet je bij de wens voor een ergonomische hoofdsteun speciaal letten op het feit dat deze het hoofd effectief «ondersteunt». Verdere uitleg over hoofdsteunen vind je in mijn blog «Biedt een ergonomische stoel met hoofdsteun mij op kantoor een meerwaarde voor efficiënter werken en minder nekpijn?».
Een ander graag gezien ergonomisch accessoire is een kledinghanger aan de directeursstoel. Deze zijn er in kunststof, maar bij een ergonomische directeursstoel kun je beter kiezen voor een verchroomde kledinghanger. Let bij een kledinghanger op dat deze stabiel is en de benodigde breedte heeft. Veel kledinghangers zijn te smal, waardoor een kreukvrije ophanging van een jas niet altijd gegarandeerd is.
Ergonomisch Voor mij zijn wielen standaardaccessoire. Die zouden voor harde vloeren voorzien moeten zijn van een zachtere rubberen omhulling en voor zachte vloeren zoals tapijt van hard plastic. Er zijn ook universele wielen, maar het rolgedrag op een tapijt is altijd het beste met tapijtrollen. Meer over bureaustoelwielen vind je op mijn blog «Boxenstop voor de bureaustoel».
Sommige ergonomische directiestoelen bieden massagemogelijkheden aan, die zeker interessant zijn, maar geen grote ergonomische meerwaarde bieden.
Ook de stofbekleding heeft een ergonomisch karakter, omdat deze het algemene welbevinden beïnvloedt en daarmee kan leiden tot meer of minder ergonomie. Bij een ergonomische directiestoel verwacht de meerderheid van de mensen een echte lederen bekleding als passend. Die is inderdaad absoluut chique en heeft het grote voordeel van duurzaamheid, goede hygiëne en uitstraling in het design. Hoewel leer ook verzorging nodig heeft, is het een tamelijk onverwoestbaar materiaal. Omdat leer echter niet ademend is, gebruiken hoogwaardige bureaustoelproducenten bij lederen bekleding licht geperforeerd leer, dus een soort geperforeerd leer, in combinatie met niet-geperforeerd leer. Vergelijkbaar met wat de auto-industrie doet bij leren bekleding van autostoelen.
Kunstleer daarentegen is ongeschikt voor een directiestoel omdat je bij warme temperaturen in je eigen zweet blijft zitten. Kunstleer wordt alleen bij goedkoopere modellen gebruikt, maar zulke modellen zouden dan niet meer als directiestoel bestempeld moeten worden. Als alternatief voor echt leer komt een microvezelbekleding in aanmerking, vergelijkbaar met Alcantara. Ook stofbekledingen van een wolweefsel gemengd met polyamide of klassieke Trevira-stoffen zijn in de directie aanwezig. Alle bekende fabrikanten bieden hier een groot scala aan mogelijkheden.
Tip 4: Voordelig
Bijna iedereen wil graag voordelig winkelen en de beste prijs-kwaliteitverhouding krijgen. Bij een supergoedkope ergonomische directiestoel zit het voordeel van zo'n koopje meestal in slechts één punt: de prijs. Je kunt echt blij zijn met een lage prijs, maar daarna volgt doorgaans het grote ontwaken, omdat de ergonomie gewoon niet klopt en de kwaliteit te wensen overlaat. Bij veel van deze directiestoelen laten de schroeven na verloop van tijd los, worden er geluiden hoorbaar en de goedkope afwerking valt aan de hele stoel op. De gezondheidsklachten gaan meestal precies hetzelfde door en uiteindelijk moeten er nog afvoerkosten betaald worden om van zo'n directiestoel af te komen.
Goedkope directiestoelen hebben bijvoorbeeld slechts een gasveer van 10 cm slag, wat de hoogteverstelling al aanzienlijk beperkt. Pas vanaf een gasveer met 12 cm slag kan gesproken worden van een ergonomische hoogteverstelling voor de juiste zithoogte, voor verschillende lichaamslengtes.
De rugleuning van sommige goedkope directiestoelen is gedeeltelijk niet onafhankelijk van de zitting in hoek instelbaar. Dus de rugleuning is, zoals bij een normale keukenstoel, vast verbonden met de zitting. Daarmee wordt dynamisch zitten tenietgedaan, ook al doen sommige fabrikanten alsof dat mogelijk is met de 'schommelstoel-mogelijkheid'. Het doel van dynamisch zitten is de beweging van de wervelkolom en het bekken, wat alleen met een verschillende beweging van zitting- en rugdeel bereikt kan worden.
Verrassingen kunnen bij goedkope directiestoelen de wielen opleveren, die vaak als universele wielen worden aangeboden. Het nadeel van goedkope wielen kan zijn dat ze na verloop van tijd beginnen te piepen of strepen op de ondergrond achterlaten.
Ook bij goedkope directiestoelen worden soms massagefuncties aangeboden. Hier is het aan te raden het garantiebewijs goed te bewaren, omdat in zulke elementen gevoelige elektronica aanwezig is die snel kapot kan gaan.
Goedkope directiestoelen herken je vaak aan de garantie, omdat deze zelden meer dan 2 jaar loopt.
Bij goedkope directiestoelen moet de fabrikant overal besparen. Zo zijn bij veel goedkope directiestoelen de diameters van de kruisvoeten vaak kleiner dan normaal, wat sneller tot kantelgevaar kan leiden. Ook kan het bij zulke kruisvoeten door de goedkope afwerking scherpe randen aan de onderzijde geven, waardoor schoenen beschadigd of zelfs opengesneden kunnen worden.
Goedkoop heeft vaak ook de eigenschap dat je de hele directiestoel zelf moet monteren, wat niet altijd vlekkeloos verloopt en een later eventueel retourneren des te moeilijker maakt. Dit vooral wanneer de De gasveer wordt in de mechaniek gestoken en de directiestoel wordt daarna met gewicht belast. De gasveer kun je nu alleen nog met speciaal gereedschap of met een pijptang uit de mechaniek verwijderen. De tweede variant laat duidelijke krassporen op de gasveer achter.
Bij goedkope directiestoelen vind je zeker geen echt leer, maar kunstleer. Kunstleer is ongeschikt voor een bureaustoel, omdat het niet ademend is en zweten tijdens het zitten bevordert. Dit kan vooral bij warmere temperaturen onaangenaam worden. Kunstleer is plastic en je zit zo rechtstreeks op een plastic bekleding. Afhankelijk van de reinigingsmiddelen die gebruikt worden, onttrek je aan het kunstleer de weekmaker, die echter ook met de tijd zonder reinigingsmiddelen kan verdwijnen. Daardoor kunnen na enkele jaren kleine scheurtjes in het kunstleer ontstaan, die na verloop van tijd op verschillende plaatsen tot afbrokkeling kunnen leiden. Direct zonlicht op kunstleer bevordert dit fenomeen.
Er bestaan zeker betaalbare ergonomische directiestoelen. Maar bij dumpprijzen mag je over het algemeen niet te veel verwachten. Als je echt het maximale uit je investering tegen een lage prijs wilt halen, zou je moeten kijken naar een gebruikte, hoogwaardige ergonomische directiestoel van een bekend merk. Er zijn verschillende aanbieders van opgeknapte, gebruikte bureaustoelen en echte ergonomische directiestoelen.
Afsluitende overwegingen
In wezen gaat het bij een ergonomische directiestoel om je gezondheid tijdens het zitten. Vanuit dit perspectief is een voorafgaande serieuze analyse zinvol. Op zoek naar een oplossing voor goede ergonomie en design bij een directiestoel moet je niet te zuinig zijn. Je vervangt een directiestoel tenslotte niet zo vaak als een kledingstuk en daarmee schaf je een jarenlang werkmiddel aan dat plezier, ergonomie en gezondheid zou moeten bieden. Vaak wordt bij zulke investeringen echter te veel op de prijs gelet en betreur je het later of betaal je het vele malen terug door een slechte zithouding aan je bureau, via bezoeken aan de fysiotherapeut, chiropractor of orthopeed. En uiteindelijk moet je toch weer een andere ergonomische directiestoel zoeken.
Als je het onderwerp ergonomie op kantoor of homeoffice aanspreekt en je je er dieper in wilt verdiepen, kan ik je mijn boek «Wellness op kantoor» aanbevelen. Gecombineerd met humoristische tekeningen geef ik 50+1 tips
om van je kantoor een klein paradijs te maken.50+1 tips, die van het kantoor een klein paradijs maken
